Trudne dyktanda

Dyktanda to zmora większości uczniów i ulubiony sposób sprawdzania wiedzy ortograficznej nauczycieli. Nawet jeśli znamy wszystkie zasady pisowni, a nawet wyjątki, nie ma gwarancji, że dyktando pójdzie nam dobrze. Z nerwów może się wszystko pomieszać i cały wysiłek na marne.

Jak dobrze przygotować się na dyktando? Nauka w ostatniej chwili przynosi marne efekty. Lepiej ją rozłożyć na kilka dni, żeby tuż przed dyktandem mieć czas na powtórzenie i utrwalenie całości materiału. Po drugie, dobrze jest zacząć od nauki potrzebnych reguł i konkretnych przykładów ich zastosowania. Dopiero później czas na wyjątki. I wreszcie praktyka, czyli mnóstwo różnorakich ćwiczeń, dopóki nie wyeliminujemy wszystkich błędów. Najlepiej znaleźć swój własny sposób na efektywną naukę. Dla jednych będzie to wielokrotne przepisywanie problematycznych wyrazów, dla drugich metoda kojarzenia.

Na pytanie, jak sobie poradzić z dyktandem, chciałby znać odpowiedź każdy uczeń. Znajomość kilka wskazówek może zwiększyć szanse na sukces. Przede wszystkim zachowaj spokój. Nerwy na pewno nie będą twoim sprzymierzeńcem. Postaraj się skupić, wtedy łatwiej przypomnisz sobie potrzebne reguły gramatyczne. Po napisaniu całego tekstu podkreśl wyrazy, których nie jesteś pewien i spróbuj sobie przypomnieć ich pisownię. Możesz napisać wyraz w dwóch wersjach i wybrać tą, która bardziej pasuje „na oko”.

Dyktanda dla klasy trzeciej są najłatwiejsze. Dotyczą małego zakresu wiadomości ortograficznych i tylko najczęściej używanych wyrazów i wyjątków. Maluchy muszą wiedzieć, kiedy zastosować rz i ż, ch i h, ó i u. Na resztę przyjdzie czas później. Trudniej mają uczniowie kończący szkołę podstawową. Od nich wymaga się już większej wiedzy, a dyktanda dla klasy szóstej są zdecydowanie dłuższe i obejmują większy zasób słownictwa. Ale to nic w porównaniu z dyktandami dla uczniów gimnazjum. Te bowiem naszpikowane są co trudniejszymi wyrazami i wyjątkami. A to wymaga znacznie gruntowniejszego przygotowania teoretycznego i praktycznego.

A oto przykładowe dyktando dla klasy szóstej szkoły podstawowej, sprawdzające znajomość zasad pisowni między innymi „rz” i „ż”:

Ruda wiewiórka postanowiła urządzić przyjęcie. Zaprosiła przyjaciół: jeża, borsuka, wróbla i kukułkę. Przygotowała poczęstunek: konfiturę z borówek, orzechy i ziarna pszenicy. Wszyscy przyszli punktualnie. Już od progu poczuli zapach przysmaków. Tak dobrze im się rozmawiało, ze wrócili do domów dopiero po północy.